Modelspoorforum.nl

Heeeeeeeeel voorzichtig probeer ik me wat te verdiepen in deze materie. Ik weet nu, dat voor 2-rail ik aangewezen ben op stroomdetectie.
En nu komt wat ik denk, dat er gebeurt:

1. Een blok is een geïsoleerd gedeelte binnen de baan. Hierbij heb ik de keuze beide spoorstaven te isoleren of 1. Bij beide geïsoleerd wel 1 spoorstaaf eigen min-aansluiting (retouraansluiting) geven
2. In een blok zit minimaal 1 melder, maar gebruikelijker zijn het er 3.
3. Op mijn enkelsporige baan kunnen treinen in beide richtingen rijden. Dat betekent - volgens mij - dat de melders aan het begin van de baan een dubbele functie hebben, namelijk inrijden/stop.
4. Op het moment, dat een trein een blok inrijdt, krijg ik een verbinding tussen beide spoorstaven van de melder en gaat een stroom lopen van de terugmelddecoder naar de min.
Daarmee registreert de decoder en zet het blok op bezet.
Vraag: klopt dan mijn gedachte, dat een melder gewoon kort kan zijn? Immers locomotieven hebben de eerste twee assen redelijk vlak bij elkaar (maatje sik).
5. Alleen 'stroomverbruikers' worden geregistreerd. Dus locomotieven, stofzuigers en wagens met verlichting.

Graag hoor ik van jullie waar ik in 1 van deze vijf punten een foute gedachtekronkel heb en wat de verbetering ervan is. Ook een antwoord op de vraag stel ik op prijs.
En troost je, er komen vast nog vele vragen achteraan

Beste lezers,

Reacties stel ik zeer op prijs. Ik heb hier echt hulp bij nodig. Het gebied van stroomdetectie is voor mij nieuw.

Cor,

Het ligt hier en daar nèt anders.

1. Een blok is een geïsoleerd gedeelte binnen de baan. Hierbij heb ik de keuze beide spoorstaven te isoleren of 1.

Als je puur digitaal wilt rijden, is één spoorstaaf isoleren en aan een terugmeldmodule hangen genoeg. Als je zowel analoog als digitaal en tegelijkertijd wilt rijden, komt Dinamo naar voren. Vraag Dinamo specialisten naar hoe je dat inricht.

Waar je ook aan moet denken is een zogenaamde keerlus: die maakt dat je niet zomaar bijvoorbeeld zeg 'de buitenste' spoorstaaf de denkbeeldige '+' kunt laten zijn en de 'binnenste' de '-' en aan een terugmeldmodule hangt. Bij de aansluiting van wissels op andere rails kun je moeten wisselen van polariteit. Of je een keerlus hebt, hangt puur af van het ontwerp van je baan.

2. In een blok zit minimaal 1 melder, maar gebruikelijker zijn het er 3.

Het hangt er van af met welk programma je je baan wilt automatiseren. Als dat met iTrain is, heb je aan één melder per blok genoeg, tenzij je nauwkeurig naast een perron of onder een hijskraan wilt stoppen. In dat geval kun je het beste een tweede of derde melder toevoegen, een stukje vòòr de plaats om te stoppen, om nauwkeuriger positie te laten bepalen. Het hangt ook van de lengtes van de blokken af.
Daar waar je wilt dat er meerdere treinen in één blok komen, bijvoorbeeld een loc die wagon(netjes) ophaalt: daar heb je een extra 'korte' melder aan het begin nodig.

3. Op mijn enkelsporige baan kunnen treinen in beide richtingen rijden. Dat betekent - volgens mij - dat de melders aan het begin van de baan een dubbele functie hebben, namelijk inrijden/stop.

Ik heb alleen ervaring met iTrain. Het afgaan van een terugmelder maakt dat iTrain weet waar een trein is, omdat ook een snelheidsgrafiek (met welke decoder stap rijdt de loc welke snelheid) bekend is. Er is in iTrain geen sprake van een inrijd- en stopmelder. In iTrain V5 kun je 'klassiek' rijden, maar is 'op Posities' normaal, in iTrain V6 is het uitsluitend 'op Posities'.
Hoe het met Rocrail werkt weet ik nog niet; een Rocrail gebruiker kan aangeven hoe je hoeveel- en waar terugmelders moet inpassen.

4. Op het moment, dat een trein een blok inrijdt, krijg ik een verbinding tussen beide spoorstaven van de melder en gaat een stroom lopen van de terugmelddecoder naar de min. Vraag: klopt dan mijn gedachte, dat een melder gewoon kort kan zijn? Immers locomotieven hebben de eerste twee assen redelijk vlak bij elkaar (maatje sik).

In principe ja, maar:
- als een heel blok volledig is gedetecteerd, verbeterd dit de kwaliteit mbt 'zien dat er ergens iets staat'.
- als een melder heel kort is, gaat deze aan- en uit per loc of zelfs wielstel; dit maakt een systeem wellicht druk.
Je kunt in iTrain weliswaar een vertraging instellen, maar de terugmeldmodule zal wel wat sturen.
- aanvankelijk redeneerde ik dat als een terugmelder 'aan' gaat, dit een signaal is èn als 'ie uitgaat. Dat is niet zo, althans in iTrain: alleen het 'aangaan' levert een trigger.

5. Alleen 'stroomverbruikers' worden geregistreerd. Dus locomotieven, stofzuigers en wagens met verlichting.

Ja. Er bestaan ook zogenaamde weerstand-wielstellen. Daarmee kun je een wagon geschikt maken voor stroomdetectie. Ik gebruik dit hooguit voor een duwende trein in iTrain, om ervoor te zorgen dat de positiebepaling beter is, maar het is een finesse.

Ik adviseer je je baanontwerp te schetsen. Dat ontwerp toont de layout en met wat jij wilt (waar stoppen, waar rangeren of niet, enz) is dat een handvat om te bedenken waar je terugmelders wilt. Het totaal aantal rails, wissels, terugmelders en eventuele keerlusmodules geven je een goed idee wat je allemaal nodig hebt. Een baanontwerp maak je het liefst in een programma, voor Windows en Mac en vast Linux is het eea beschikbaar.

Clemens, allereerst bedankt voor je uitgebreid bericht. Ik loop even voor mijn eigen beeld en duidelijkheid jouw antwoord(en)

Als je puur digitaal wilt rijden, is één spoorstaaf isoleren en aan een terugmeldmodule hangen genoeg.

Helder

Als je zowel analoog als digitaal en tegelijkertijd wilt rijden, komt Dinamo naar voren. Vraag Dinamo specialisten naar hoe je dat inricht.

Is niet aan de orde.

Waar je ook aan moet denken is een zogenaamde keerlus.

Daarvan heb ik er drie in mijn ontwerp (schaduwstation) en een keerdriehoek.

Het hangt er van af met welk programma je je baan wilt automatiseren.

Met welk programma ik wil gaan automatiseren is nog geen gelopen race. In voorbereiding en leggen van de baan, wil ik de voorbereidingen wel goed doen.

Daar waar je wilt dat er meerdere treinen in één blok komen, bijvoorbeeld een loc die wagon(netjes) ophaalt: daar heb je een extra 'korte' melder aan het begin nodig.

Dat is wel een goeie om aan te denken. Als ik het dus goed begrijp, kan een rangeerspoor uit meerdere 'blokje' bestaan met hun eigen melder.

In iTrain V6 is het uitsluitend 'op Posities'. Hoe het met Rocrail werkt weet ik nog niet; een Rocrail gebruiker kan aangeven hoe je hoeveel- en waar terugmelders moet inpassen.

Helder

- als een heel blok volledig is gedetecteerd, verbeterd dit de kwaliteit mbt 'zien dat er ergens iets staat'.

Wat bedoel met het hele blok gedetecteerd?

- als een melder heel kort is, gaat deze aan- en uit per loc of zelfs wielstel; dit maakt een systeem wellicht druk.

Wat bedoel je hier precies mee?

Je kunt in iTrain weliswaar een vertraging instellen, maar de terugmeldmodule zal wel wat sturen.

Ook dit is mee niet duidelijk. Kun je hier wat meer over uitwijden?

- aanvankelijk redeneerde ik dat als een terugmelder 'aan' gaat, dit een signaal is èn als 'ie uitgaat. Dat is niet zo, althans in iTrain: alleen het 'aangaan' levert een trigger.

Ik ken de naam iTrain wel, maar het programma niet, dus abracadabra voor mij.

Uit alles wat hierboven staat begrijp ik dan goed, dat ik met iTrain aan 1 melder voldoende heb?

Er bestaan ook zogenaamde weerstand-wielstellen. Daarmee kun je een wagon geschikt maken voor stroomdetectie. Ik gebruik dit hooguit voor een duwende trein in iTrain, om ervoor te zorgen dat de positiebepaling beter is, maar het is een finesse.

Dus altijd later te doen.

Ik adviseer je je baanontwerp te schetsen.

Het baanontwerp is wel voor 98% geschetst (Anyrail). In grote lijnen wil ik met een trein geautomatiseerd het rangeergedeelte op kunnen en af kunnen rijden. Rangeren wil ik met de hand doen. Verder is er een enkel rondgaand spoor, die met een driehoek naar het schaduwstation kan of rond blijven rijden. Dat gedeelte wil ik ook automatiseren.

Het totaal aantal rails, wissels, terugmelders en eventuele keerlusmodules geven je een goed idee wat je allemaal nodig hebt.

Ik weet globaal wel wat ik nodig ben en ben ook al beetje voor beetje de zaak aan het binnen hengelen. Wel wil ik eerst nog een testplankje en testbaantje maken. Ik heb al wel een klapbaantje, maar deze is iet geschik om te automatiseren, dus een nieuwe is in voorbereiding.

Wat bedoel ik met het hele blok gedetecteerd:

Een blok is een stuk rails tussen twee wissels - voor het gemak. Je kunt ook dat stuk om redenen opknippen in zeg twee stukken.
Als je één terugmelder maakt van 100 cm in een blok van 100 cm, dan is het gehele blok gedetecteerd. Om dat te doen zul je van meerdere stukken rails eenzelfde spoorstaaf moeten isoleren tov 'de andere kant', als die 100 cm uit meerdere rails is opgebouwd.
Het voordeel is dat waar ook een trein staat in dat blok: hij wordt altijd gedetecteerd.

Het kan zijn dat je ervoor kiest van die 100 cm alleen het begin, zeg van het eerste railstuk, een spoorstaaf te isoleren. Het scheelt je werk.
Echter, als je dat blok vanaf beide kanten zult inrijden, zul je met alleen één railstuk met een geïsoleerde spoorstaaf als je vanaf de ene kant komt direkt een terugmelder doen afgaan, als je van de andere kant komt heeft iTrain of RocRail het pas héél laat door.

Zie voorbeeld VoorbeeldBlokB2-3.png met daarin blok B2-3. De verschillende kleuren geven de verschillende blokken aan (heb ik ooit gemaakt in RailModeller). Als het hele blok één terugmelder vormt, zul je bij 7 railstukken een de ene spoorstaaf moeten isoleren tov de andere of de 'rechter tov de linker'.
Je kunt ook aan het begin en aan het eind van B2-3 een railstuk isoleren: als je vanuit B2-2 binnenkomt of als je vanuit B2-4 binnenkomt: er wordt altijd een terugmelder actief.

Het isoleren bij 2rail is gemakkelijk, dus zou ik heel B2-3 als één terugmelder maken. Tenzij je daar een loc een stel wagons wil laten ophalen: dan moet het programma kunnen zien dat een loc binnenrijdt, dus kun je één railstuk als terugmelder gebruiken en de overige 6 als de tweede melder. Als je nog niet weet wat je wilt, maak je een verdeling 1-5-1. De draden die naar een terugmeldmodule gaan, kun je eerst aan elkaar verbinden en dat het één aansluiting kost. Je kunt in de toekomst alle drie draden apart verbinden.


Wat bedoel ik met 'als een melder heel kort is, gaat deze aan- en uit per loc of zelfs wielstel; dit maakt een systeem wellicht druk':

Ikzelf had bij een 3rail baan de fout gemaakt om zeg niet heel blok B2-3 te verdelen als 1-5-1 maar 1-tijd niets-1-tijd niets-1 dus 3 melders in totaal, met daartussen niet gedetecteerde stukken. Werkt, maar 1-6-1 of 2-3-2 was beter geweest. In iTrain kun je van een terugmelder aangeven na hoeveel msec iTrain een signaal ook als 'aan' moet beschouwen èn na hoeveel msec als 'ie uit is pas ook als 'uit' beschouwen. Als een trein over het blok rijdt en melders aan gaan, dan wil je niet dat de terugmelders telkens knipperen omdat 'ie aangaat door een wielstel, weer uit, weer aan door het volgende wielstel enz. Ik ken RocRail nog niet, maar in iTrain kun je o.a. een Actie definiëren 'als dieEndie terugmelder actief wordt, doe dat DitOfDat'. Je wilt niet dat die Actie wordt aangeroepen per wielstel van een trein: één keer voor de hele trein volstaat wellicht.

Hoi Cor,
Misschien heb je iets aan mijn videoserie Digitaal modelspoor voor beginners:
https://www.youtube.com/playlist?list=P ... UBeJerOHHw

@Clemens: Jou epistel zal ik nog een aantal keren moeten lezen om het bij mij in te laten dalen. In grote lijnen begrijp ik wat je bedoeld. Zal vast wel met meer vragen komen.

@Albert: Jou video's ken ik en zullen zeker een welkome aanvulling zijn. Maar voor nu wil ik eerst in het ontwerp bezig met het waar en hoe van de melders.

Dank weer voor jullie tijd.

Cor,

Ik denk dat het nuttig is om een stuk van je baan die je in Anyrail hebt getekend als voorbeeld te nemen:
- benoem een paar blokken en maak een screenshot
- beschrijf wat je daar wilt, bijv stoppen langs een perron of rangeren met een loc om wagons op te halen

Dan kan ik vanuit iTrain ervaring aangeven welke terugmelder(s) gewenst zijn.

Dan kan een RocRail expert aangeven welke terugmelder(s) gewenst zijn.

Ik weet niet of er verschil is.

Ik heb je ook een PM gestuurd.

Cor, je zegt de video's van Albert te kennen. Maar dan heb je vast #6 vergeten te bekijken, die geeft antwoord op jouw vragen.



Gr, Ben.

Ben, je hebt gelijk. Het is al een paar terug, dat ik zijn video's heb bekeken en deze is mij zeker ontgaan. Ik ga hem weer bekijken en zien waar mijn vragen blijven liggen.
In het verleden was massadetectie natuurlijk het verdiepingspunt, maar nu stroomdetectie. In grote lijnen dezelfde gedachte, maar iets anders in uitvoering.

Ben even wat gaan puzzelen met de info voor mijn schaduwstation en dan kom ik tot het volgende:



Hierbij is oranje de melders, blauw de opstelsporen, paars het inrijden en groen het uitrijden.

Voor iTrain is dit goed, met twee opmerkingen:
- als je meerdere treinen op een opstelspoor wilt stallen, dan mag een opgestelde trein niet op de eerste melder blijven staan. Dan heeft iTrain niet door dat er een trein binnenkomt.
- de lengte van de tweede melder is een railstuk. Als je een trein op het opstelspoor stalt die nà die melder komt te staan, is dat geen probleem: iTrain bewaart het feit dat daar iets staat, als je iTrain afsluit en weer opstart.

Door een tweede melder op te nemen in het inrijdspoor en in het uitrijdspoor, maakt dat je die sporen in twee richtingen kunt berijden. Zelfs als je het nu nog niet nodig hebt, zou ik wel die melders voorbereiden en de draden die naar een terugmeldmodule moeten zolang aan de denkbeeldige '-' of '+' hangen. Je kunt dan ooit altijd nog overgaan op twee richtingen bereiden, zonder dat je rails moet loswerken of prutsen.

Voor RocRail moet een RocRail expert je ontwerp bevestigen.

Bedankt weer voor het meedenken.

- als je meerdere treinen op een opstelspoor wilt stallen, dan mag een opgestelde trein niet op de eerste melder blijven staan. Dan heeft iTrain niet door dat er een trein binnenkomt.

Deze snap ik even niet.

Door een tweede melder op te nemen in het inrijdspoor en in het uitrijdspoor, maakt dat je die sporen in twee richtingen kunt berijden. Zelfs als je het nu nog niet nodig hebt, zou ik wel die melders voorbereiden en de draden die naar een terugmeldmodule moeten zolang aan de denkbeeldige '-' of '+' hangen. Je kunt dan ooit altijd nog overgaan op twee richtingen bereiden, zonder dat je rails moet loswerken of prutsen.

Ik zie geen voordelen in het in twee richtingen gaan rijden van het schaduwstation. Eerder een risico, dat twee treinen in tegengestelde richting op één spoor komen. Ik rij voornamelijk goederen en soms een treinstel als de DEx, DHx of DM90. En ze gaan in een enkelsporige helix.

'als je meerdere treinen op een opstelspoor wilt stallen, dan mag een opgestelde trein niet op de eerste melder blijven staan. Dan heeft iTrain niet door dat er een trein binnenkomt.'

Als een treinstel in het schaduwstation op de eerste terugmelder staat van een opstelspoor, dan wordt die melder actief. Als er dan nòg een trein naar dat spoor gaat, heeft iTrain dat niet door en zal die tweede trein op de eerste botsen.

Ja, iTrain zal geen tweede trein naar dat bezette opstelspoor sturen. Maar als de wissel niet is omgegaan of verkeerd staat, doordat de wisselbediening niet goed werkte, of de aansturing is niet goed. (Zelf gebruik ik een SPROG voor DCC commando's voor mijn wissels. Een heel enkele keer doet de SPROG het niet, als ik met de baanspanning ben bezig geweest mbt uit- en inschakelen).

Is dat blok bezet en komt tòch een tweede trein onverwacht binnen, dan zal iTrain die een noodstop geven.

En ja, je kunt meerdere treinen bedoeld of met opzet in één blok hebben: die tweede trein moet dan in iTrain termen dat blok binnen 'rangeren'. Maar ook dan moet de melder aan het begin vrij zijn, anders heeft iTrain niet door dat er iets binnenrijdt.

Cor H schreef: 17 aug 2026, 13:07
Hierbij is oranje de melders, blauw de opstelsporen, paars het inrijden en groen het uitrijden.

Handiger is groen gebruiken als inrijspoor. De oranje melder van groen is dan tevens remmelder voor het volgend blok en voorts stopt de trein in het opstelspoor op de oranje stopmelder als het achterliggende tweede opstelspoor nog bezet is. En als dat vrij komt schuift de trein een blok verder.

Verder heb je een keerlus maar dat wist je al. Je zult moeten ompolen in het groene OF paarse blok.

Gr, Ben.

Dus als ik je goed begrijp, kan ik beter kiezen voor een stopmelder dan een inrijmelder.

Dat ik voor het paarse spoor koos om het schaduwstation in te rijden, had meer te maken met de gedachte dat ik dan na het dalen uit de helix niet gelijk een slinger heb. Ik dacht dat het mogelijk problemen zou kunnen veroorzaken.
Kan ik het ook veranderen door de melders dan te verplaatsen? Immers, dit is allemaal nog in gedachte en niet in aanleg.

Ik hoop het keerlus probleem op te lossen met de keerlusmodule op Arduino van Huib Maaskant.

Cor H schreef: 17 aug 2026, 17:51
Dus als ik je goed begrijp, kan ik beter kiezen voor een stopmelder dan een inrijmelder.

Ja want op een inrijmelder kun je niet stoppen. Maar je kunt alle oranje melders verleggen zodat je via paars binnen kan komen.

Hier leer ik weer iets, waarvoor dank en eigenlijk wel logisch voor mij, aangezien mijn treinen niet consistent van samenstelling zullen zijn. Immers ik ga rangeren en verander de samenstelling en ga dan weer de baan op.
Dan is het ijken van een trein toch zinloos? En dan kan ik toch ook niet op positie rijden?

@Ben: 'Ja want op een inrijmelder kun je niet stoppen'

bij RocRail neem ik aan. Vereist RocRail dus per definitie 2 melders in een blok, één aan begin en één daar waar de trein moet gaan afremmen?

Als ik jou antwoord verwerk, Ben, krijg ik het volgende:



Dan is een blok dus een blauwe en een oranje voor de opstelsporen. Aan het eind van de paarse zit dan 1, die treinen laat stoppen als OS-1, OS-2 en OS-3 bezet zijn. Daaruit de volgende vraag: Hoe weet het programma als een trein uit het blok gaat?

https://digitaleinfodagen.nl/

Kun je alles te weten komen over alle mogelijkheden van het digitaal rijden. Gratis toegang en advies!

Cor H schreef: 17 aug 2026, 20:00
Daaruit de volgende vraag: Hoe weet het programma als een trein uit het blok gaat?

Wat bedoel je daar mee: dat een trein te laat stopt en in het volgende blok beland? Het antwoord is dan dat je trein te snel gaat.

Cor H schreef: 17 aug 2026, 18:09
Hier leer ik weer iets, waarvoor dank en eigenlijk wel logisch voor mij, aangezien mijn treinen niet consistent van samenstelling zullen zijn. Immers ik ga rangeren en verander de samenstelling en ga dan weer de baan op.
Dan is het ijken van een trein toch zinloos? En dan kan ik toch ook niet op positie rijden?

Elke keer als je treinlengte verandert zal het programma dat moeten weten, tenzij je treinen nooit langer zijn als je blokken. Dan doet het er helemaal niet toe, elke trein zal altijd passen.

IJken gaat over snelheid, met treinlengte heeft het niets van doen.

En over op positie rijden: da's niet de bedoeling in een schaduwstation hé. Daar moet een trein op zeker kunnen stoppen en altijd aan het eind van het blok, nooit ergens middenin. Bovendien: bij een stroomonderbreking is het gedaan met het juiste aantal centimeters rijden en staat je trein stil waar het niet moet.

MaWi schreef: 18 aug 2026, 07:42 Kun je alles te weten komen over alle mogelijkheden van het digitaal rijden. Gratis toegang en advies!

Is bekend. Vorig jaar ook al geweest, maar toen nog niet zo bezig met deze stap. Staat al weer een poos in de agenda.

Wat bedoel je daar mee: ?

Stel een trein is in het eerste deel gestopt van een opstelspoor in het schaduwstation. Het tweede deel is vrij. Moet ik dan in het programma als het ware aangeven: if 2='free';'go' after 20s?

Elke keer als je treinlengte verandert zal het programma dat moeten weten, tenzij je treinen nooit langer zijn als je blokken. Dan doet het er helemaal niet toe, elke trein zal altijd passen.

Ah, dan is dat voor mij geen zorg, want mijn treinen zullen nooit langer zijn dan een blok. Daarvoor is het oppervlak en rijlengte van mijn baan niet groot genoeg. Ik denk, dat ik maximaal met 6-7 wagens zal rijden.

En over op positie rijden: da's niet de bedoeling in een schaduwstation hé. Daar moet een trein op zeker kunnen stoppen en altijd aan het eind van het blok, nooit ergens middenin. Bovendien: bij een stroomonderbreking is het gedaan met het juiste aantal centimeters rijden en staat je trein stil waar het niet moet.

Helder. Thx.

Cor H schreef: 18 aug 2026, 11:11
Stel een trein is in het eerste deel gestopt van een opstelspoor in het schaduwstation. Het tweede deel is vrij. Moet ik dan in het programma als het ware aangeven: if 2='free';'go' after 20s?

Bij automatisch rijden hoef je niets te doen. Op het eerste spoor wordt nooit gestopt tenzij het tweede bezet is. En als het tweede vrij komt gaat de trein van het eerste blok dus vanzelf rijden. Dat zal elk programma in zich hebben.